จากข้อมูลของศูนย์มะเร็งแห่งชาติ ระบุว่าในปี พ.ศ. 2565 (ค.ศ. 2022) ประเทศจีนมีผู้ป่วยมะเร็งตับปฐมภูมิรายใหม่จำนวน 367，700 ราย จัดอยู่ในอันดับที่ 4 ของโรคมะเร็งทั้งหมด ขณะเดียวกัน มีผู้เสียชีวิตจากมะเร็งตับปฐมภูมิสูงถึง 316，500 ราย โดยจำนวนผู้เสียชีวิตและอัตราการเสียชีวิตอยู่ในอันดับที่ 2 เมื่อเทียบกับมะเร็งชนิดอื่น ๆ

　　นอกจากนี้ อัตราการเกิดมะเร็งตับของประเทศจีนยังคิดเป็นประมาณ 45% ของผู้ป่วยมะเร็งตับทั่วโลก ส่งผลให้มะเร็งตับกลายเป็นหนึ่งในโรคมะเร็งร้ายที่คุกคามสุขภาพของประชาชนอย่างรุนแรง

　　สำหรับการรักษามะเร็งตับ การผ่าตัด มักถือเป็นทางเลือกแรกในการรักษา อย่างไรก็ตาม ผู้ป่วยมะเร็งตับส่วนใหญ่เมื่อได้รับการวินิจฉัย มักอยู่ในระยะกลางถึงระยะลุกลาม หรือมีภาวะร่วม เช่น ตับแข็ง ทำให้ผู้ป่วยที่มีโอกาสเข้ารับการผ่าตัดมีเพียงประมาณ 20–30% เท่านั้น

　　ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา การรักษาด้วยเทคนิคจี้ทำลายแบบแผลเล็ก (Minimally Invasive Ablation) ได้รับการนำมาใช้ในการรักษาเนื้องอกตับอย่างแพร่หลาย เนื่องจากมีข้อดี ได้แก่ แผลเล็ก เลือดออกน้อย ระยะเวลาการรักษาสั้น และผลข้างเคียงต่ำ วิธีการนี้ช่วยเพิ่มโอกาสในการมีชีวิตอยู่ให้แก่ผู้ป่วยมะเร็งตับที่ไม่เหมาะสมต่อการผ่าตัด หรือผู้ที่ปฏิเสธการผ่าตัด

　　ทั้งแนวทางการรักษาของนานาชาติและภายในประเทศจีน ต่างแนะนำให้ใช้การจี้ทำลายเป็น แนวทางการรักษาอันดับแรกสำหรับมะเร็งตับระยะเริ่มต้น โดยผลการรักษาของการจี้ทำลายและการผ่าตัด สามารถให้ผลลัพธ์ในการรักษามะเร็งตับแบบหายขาดได้ใกล้เคียงกัน

▲ ในระดับโลก การรักษามะเร็งตับด้วยวิธีการจี้ทำลายถูกนำมาใช้มากขึ้นอย่างต่อเนื่อง

　　โดยเฉพาะ การจี้ด้วยความร้อน ซึ่งเป็นวิธีที่มีการใช้งานแพร่หลายมากที่สุด

　　ข้อได้เปรียบที่สำคัญที่สุดของ การรักษาด้วยเทคนิคจี้ทำลายแบบแผลเล็ก (Minimally Invasive Ablation) คือ สามารถกำจัดก้อนมะเร็งได้โดยไม่จำเป็นต้อง “ผ่าตัดใหญ่” วิธีการนี้ดำเนินการภายใต้การนำทางของเทคโนโลยีภาพทางการแพทย์ โดยใช้หลักการทางกายภาพหรือเคมี ผ่านการเปลี่ยนแปลงของอุณหภูมิ ระดับพลังงาน หรือปฏิกิริยาเคมีต่าง ๆ เพื่อทำให้เซลล์มะเร็งเกิดการตายหรือการตายแบบโปรแกรม (apoptosis) ส่งผลให้เนื้อเยื่อมะเร็งถูกทำลายหรือหยุดการทำงานในตำแหน่งเดิม

　　วิธีการจี้ทำลายแบบแผลเล็กที่ใช้กันทั่วไป ได้แก่ การจี้ด้วยไมโครเวฟ(MWA) การจี้ด้วยคลื่นความถี่วิทยุ (Radiofrequency Ablation) การจี้ด้วยเลเซอร์ การจี้เย็น (Cryoablation) การจี้ด้วยมีดนาโน (Nanoknife หรือ IRE) และการจี้ด้วยสารเคมี โดยในบรรดาวิธีเหล่านี้ การจี้ด้วยคลื่นความถี่วิทยุ การจี้ด้วยไมโครเวฟ การจี้เย็น และการจี้ด้วยมีดนาโน ถือเป็นเทคนิคหลักที่ใช้ในการรักษามะเร็งตับ

　　การจี้ด้วยคลื่นความถี่วิทยุ (Radiofrequency Ablation： RFA) มักใช้ในการรักษาเนื้องอกขนาดเล็กถึงขนาดกลาง เป็นวิธีการรักษาด้วยความร้อน โดยแพทย์จะใส่เข็มอิเล็กโทรดพิเศษเข้าไปภายในก้อนมะเร็ง จากนั้นใช้การสั่นสะเทือนของคลื่นไฟฟ้าความถี่สูง ทำให้เกิดการเสียดสีและชนกันของไอออนจนเกิดความร้อน อุณหภูมิที่สูงขึ้นจะทำให้เนื้อเยื่อมะเร็งสูญเสียน้ำและเกิดการตายแบบเนื้อเยื่อแข็งตัว (coagulative necrosis)

　　นอกจากการทำลายเซลล์มะเร็งแล้ว การจี้ด้วยคลื่นความถี่วิทยุยังช่วย บรรเทาอาการปวด ลดการหลั่งฮอร์โมนบางชนิด และเสริมสร้างภูมิคุ้มกันของร่างกาย อีกด้วย วิธีนี้ถือเป็นการรักษามะเร็งตับเฉพาะที่ที่มีความปลอดภัยและได้ผลดี โดยเฉพาะในผู้ป่วยที่มีขนาดก้อนมะเร็งตับ เล็กกว่า 3 เซนติเมตร ซึ่งประสิทธิผลได้รับการยอมรับอย่างกว้างขวาง และถูกนำมาใช้แพร่หลายในทางคลินิก

　　การจี้ด้วยไมโครเวฟ (Microwave Ablation： MWA) มีข้อได้เปรียบเหนือกว่าการจี้ด้วยคลื่นความถี่วิทยุในหลายด้าน โดยสามารถทำลายก้อนมะเร็งได้รวดเร็วกว่า มีความเสี่ยงต่อการเกิดเลือดออกน้อยกว่า ในทางคลินิกจึงถูกนำมาใช้รักษาทั้งเนื้องอกขนาดเล็กถึงขนาดกลาง รวมถึงเนื้องอกขนาดค่อนข้างใหญ่

　　โดยทั่วไป การจี้ด้วยไมโครเวฟเหมาะสำหรับผู้ป่วยที่มี ก้อนมะเร็งเดี่ยวขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางน้อยกว่า 5 เซนติเมตร หรือผู้ป่วยที่มี ก้อนมะเร็งหลายก้อนแต่ไม่เกิน 3 ก้อน โดยแต่ละก้อนมีขนาดไม่เกิน 3 เซนติเมตร

　　หลักการทำงานของการจี้ด้วยไมโครเวฟ คือ เมื่อคลื่นไมโครเวฟแทรกซึมผ่านเนื้อเยื่อไปยังตำแหน่งรอยโรค จะกระตุ้นให้โมเลกุลของน้ำภายในเซลล์เกิดการเคลื่อนไหวอย่างรวดเร็ว ส่งผลให้เกิดความร้อนจำนวนมาก อุณหภูมิที่เพิ่มสูงขึ้นนี้จะทำให้เนื้อเยื่อมะเร็งเกิดการแข็งตัวและตาย (coagulative necrosis) จนนำไปสู่การทำลายก้อนมะเร็งในที่สุด

▲ การสร้างน้ำในช่องท้องเทียมเพื่อแยกอวัยวะ พร้อมทำการจี้ทำลายเนื้องอกตับด้วยไมโครเวฟ

　　การจี้เย็น (Cryoablation) เหมาะสำหรับผู้ป่วยที่มีก้อนมะเร็งขนาดใหญ่ ก้อนมะเร็งอยู่ใกล้หลอดเลือดใหญ่ ท่อน้ำดี หรืออวัยวะสำคัญอื่น ๆ รวมถึงกรณีที่มะเร็งกระจายหลายตำแหน่งและไม่สามารถผ่าตัดออกได้ หรือผู้ป่วยที่มีสมรรถภาพตับต่ำ ทำให้ไม่สามารถทนต่อการผ่าตัดได้

　　เมื่อเปรียบเทียบกับการจี้ด้วยความร้อน การจี้เย็นมีข้อได้เปรียบตรงที่ ไม่ก่อให้เกิดความเสียหายต่อหลอดเลือดขนาดใหญ่ได้ง่าย จึงสามารถรักษาก้อนมะเร็งที่อยู่ใกล้หลอดเลือดใหญ่ได้อย่างปลอดภัยมากกว่า นอกจากนี้ ยังมีขอบเขตการใช้งานที่กว้าง สามารถรักษาได้ทั้งก้อนมะเร็งขนาดเล็ก และก้อนมะเร็งขนาดใหญ่ที่ไม่สามารถผ่าตัดออกได้ เช่น ก้อนที่มีขนาดมากกว่า 5 เซนติเมตร อีกทั้งยังทำให้ผู้ป่วยมีอาการปวดหรือการกระตุ้นความเจ็บปวดของร่างกายน้อยกว่าวิธีการจี้ด้วยความร้อน

　　สำหรับผู้ป่วยมะเร็งตับที่มีขนาดก้อน เล็กกว่า 4 เซนติเมตร การรักษาด้วยการจี้เย็นให้ผลลัพธ์ระยะยาวที่ดี ขณะที่ในกรณีของมะเร็งตับขนาดใหญ่ การใช้ การรักษาทางรังสีร่วมกับการจี้เย็น จะช่วยเพิ่มประสิทธิภาพของผลการรักษาได้ดียิ่งขึ้น

▲ การจี้เย็นรักษาก้อนมะเร็งที่แพร่กระจายบริเวณเยื่อหุ้มตับ

　　งานวิจัยหลายฉบับแสดงให้เห็นว่า การจี้เย็น (Cryoablation) ไม่เพียงทำลายเซลล์มะเร็งเท่านั้น แต่ยังช่วยเสริมสร้างการทำงานของระบบภูมิคุ้มกันของร่างกายอีกด้วย ภายใต้กระบวนการแช่แข็งและละลายซ้ำ ๆ เซลล์มะเร็งจะเกิดการแตกตัว เยื่อหุ้มเซลล์สลาย ส่งผลให้แอนติเจนภายในเซลล์ซึ่งเดิมถูกปกปิดถูกปลดปล่อยออกมา กระตุ้นให้เกิดปฏิกิริยาต้านมะเร็งทั้งแบบจำเพาะและไม่จำเพาะ ทำให้ระบบภูมิคุ้มกันสามารถเริ่มต้นการตอบสนองต่อต้านเนื้องอกได้อย่างมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น

　　การจี้ด้วยมีดนาโน (Nanoknife หรือ Irreversible Electroporation： IRE) เป็นเทคนิคการจี้ทำลายด้วยไฟฟ้าที่มีความแผลเล็กยิ่งกว่า เหมาะอย่างยิ่งสำหรับการรักษาเนื้องอกที่อยู่ในตำแหน่งพิเศษ เช่น บริเวณขั้วตับ บริเวณถุงน้ำดี ใกล้ลำไส้ หรือใกล้กระบังลม โดยเฉพาะ มะเร็งท่อน้ำดีบริเวณขั้วตับ ซึ่งเกิดขึ้นที่จุดเชื่อมต่อของท่อน้ำดีตับซ้ายและขวา เป็นมะเร็งที่มีความรุนแรงสูงและพยากรณ์โรคไม่ดี ผู้ป่วยส่วนใหญ่มักได้รับการวินิจฉัยในระยะกลางถึงระยะลุกลาม ทำให้การผ่าตัดมีความยากลำบาก หรือแม้กระทั่งหมดโอกาสในการผ่าตัดรักษา

　　สำหรับผู้ป่วย มะเร็งท่อน้ำดีบริเวณขั้วตับชนิดไม่สามารถผ่าตัดได้ (Unresectable Hilar Cholangiocarcinoma： UHC) สามารถใช้แนวทางการรักษาแบบประคับประคองด้วย การจี้ด้วยมีดนาโนร่วมกับเคมีบำบัดแบบพร้อมกัน งานวิจัยพบว่า เมื่อเปรียบเทียบกับการให้เคมีบำบัดเพียงอย่างเดียว การรักษาด้วยเคมีบำบัดร่วมกับการจี้ด้วยมีดนาโนในช่วงเวลาเดียวกัน ให้ผลลัพธ์ที่ดีกว่าอย่างชัดเจน ทั้งในด้านอัตราการควบคุมก้อนมะเร็งเฉพาะที่ ระยะเวลาการเกิดซ้ำเฉพาะที่ (LTP) และอัตราการรอดชีวิตโดยรวม (OS)

　　จนถึงปัจจุบัน โรงพยาบาลมะเร็งฟูด้า เมืองกว่างโจว ได้ดำเนินการรักษาด้วยการจี้มีดนาโนมาแล้วมากกว่า 1，000 ราย และในเดือนตุลาคมปีนี้ ข้าพเจ้าและคณะจากโรงพยาบาลฟูด้าได้รับเชิญให้เข้าร่วมการประชุม Asian Ablation Conference พร้อมนำเสนอผลงานวิจัยหัวข้อ

　　“Chemotherapy plus IRE improved local tumor control in unresectable hilar cholangiocarcinoma” (การจี้ด้วยมีดนาโนร่วมกับเคมีบำบัดช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการควบคุมก้อนมะเร็งเฉพาะที่ในผู้ป่วยมะเร็งท่อน้ำดีบริเวณขั้วตับที่ไม่สามารถผ่าตัดได้)

　　ซึ่งได้รับรางวัล การนำเสนอดีเด่นของการประชุม อันดับที่ 2

▲ ทีมแพทย์โรงพยาบาลมะเร็งฟูด้าเข้าร่วมการประชุม Asian Ablation Conference และได้รับรางวัลการนำเสนอดีเด่นของการประชุม

　　โดยสรุปแล้ว วิธีการรักษาด้วย เทคนิคจี้ทำลายแบบแผลเล็ก ที่กล่าวมาข้างต้น ล้วนมีลักษณะเด่นและข้อได้เปรียบที่แตกต่างกัน ไม่ว่าจะเป็น การจี้ด้วยความร้อน การจี้เย็น หรือการจี้ด้วยมีดนาโน ต่างก็ถือเป็นวิธีการรักษาที่มีความปลอดภัยและมีประสิทธิภาพสำหรับผู้ป่วยมะเร็งตับ

　　ในบรรดาวิธีเหล่านี้ การจี้ด้วยความร้อน ได้รับการใช้งานอย่างแพร่หลายมากที่สุดในปัจจุบัน เนื่องจากมีขั้นตอนที่ไม่ซับซ้อน รวดเร็ว และมีค่าใช้จ่ายค่อนข้างต่ำ ขณะที่ในกรณีของก้อนมะเร็งตับที่อยู่ใกล้บริเวณสำคัญ เช่น ขั้วตับ กระบังลม หัวใจ หลอดเลือดใหญ่ ถุงน้ำดี ระบบทางเดินอาหาร หรือก้อนมะเร็งที่มีขนาดใหญ่ การเลือกใช้ การจี้เย็นหรือการจี้ด้วยมีดนาโน จะมีความปลอดภัยมากกว่า

　　นอกจากนี้ การนำ เทคนิคจี้ทำลายแบบแผลเล็กมาผสานร่วมกับการรักษาด้วยภูมิคุ้มกันบำบัด ยังอาจเป็นแนวทางที่มีศักยภาพสูง และเปิดโอกาสใหม่ ๆ ในการรักษามะเร็งตับในอนาคต

　　ศึกษาข้อมูลเพิ่มเติมด้านล่างนี้

　　Cryoablation นวัตกรรมการรักษามะเร็งด้วยความเย็น

　　https：//www.youtube.com/watch？v=ivcjElTPryQ&t=2s

　　เทคนิคการรักษาด้วยมีดนาโน | โรงพยาบาลมะเร็งฟูด้ากว่างโจว

　　https：//www.youtube.com/watch？v=2g2SDwi7Ofk&t=13s

　　ทางเลือกสำหรับมะเร็งไม่ผ่าตัด การรักษาด้วยคลื่นวิทยุและคลื่นไมโครเวฟ

　　https：//www.youtube.com/watch？v=g_77Ra7hR2w&t=14s

　　ปรึกษาโรคมะเร็ง

　　หากคุณต้องการทราบว่าผู้ป่วยเหมาะสำหรับการรักษาแบบบาดแผลเล็กหรือไม่ (การรักษาด้วยความเย็น  การรักษาด้วยมีดนาโน  การรักษาเฉพาะจุดแบบอุดตันเส้นเลือด ฯลฯ) และค่าใช้จ่ายในการรักษา  กรุณากรอกข้อมูลผู้ป่วย เพื่อรับคำแนะนำจากทีมแพทย์มะเร็งผู้เชี่ยวชาญของเรา

รับคำแนะนำจากแพทย์