สำหรับผู้ป่วยมะเร็งจำนวนมาก “เคมีบำบัด” ถือเป็นหนึ่งในช่วงเวลาที่ท้าทายที่สุดของการรักษา หลายคนมักมีคำถามอยู่ในใจ เช่น เคมีบำบัดครั้งที่เท่าไรจะทรมานที่สุด？ ต้องทำครบ 6 ครั้งจริงหรือไม่？ และมีผู้ป่วยกี่คนที่สามารถผ่านการรักษาครบตามแผนได้

　　ความจริงแล้ว เรื่องเหล่านี้ไม่ได้มีคำตอบตายตัว แต่จากประสบการณ์ทางการแพทย์ เราสามารถอธิบายภาพรวมให้เข้าใจได้มากขึ้น

　　เคมีบำบัดครั้งที่เท่าไรทรมานที่สุด？

　　โดยทั่วไป ผู้ป่วยส่วนใหญ่มักมีประสบการณ์คล้ายกันในแต่ละช่วงของการทำเคมีบำบัด

　　ช่วงครั้งที่ 1–2                ในช่วงแรก ร่างกายยังมีพลังและพื้นฐานสุขภาพค่อนข้างดี ผลข้างเคียงจากยาจึงมักยังไม่รุนแรงมาก อาการที่พบได้บ่อยคือคลื่นไส้ อ่อนเพลีย หรือเบื่ออาหาร แต่ส่วนใหญ่สามารถบรรเทาได้ด้วยยาแก้คลื่นไส้ การพักผ่อน และการดูแลร่างกายอย่างเหมาะสม

　　ช่วงครั้งที่ 3–4           นี่คือช่วงที่ผู้ป่วยจำนวนมากรู้สึกว่า “หนักที่สุด” เพราะฤทธิ์ของยาเริ่มสะสม ผลข้างเคียงหลายอย่างอาจชัดเจนขึ้น เช่น

　　เม็ดเลือดขาวลดลง ทำให้เสี่ยงติดเชื้อ

　　ผมร่วง

　　ท้องเสีย

　　อาการชาหรือเหน็บชาที่มือและเท้า

　　คลื่นไส้ที่ยาวนานขึ้น

　　อาการเหล่านี้อาจทำให้การใช้ชีวิตประจำวันยากขึ้น จึงเป็นช่วงที่หลายคนรู้สึกว่าการรักษาหนักที่สุด

　　ตั้งแต่ครั้งที่ 5 เป็นต้นไป            หากร่างกายสามารถผ่าน 4 ครั้งแรกมาได้ดี ผู้ป่วยบางคนจะเริ่มปรับตัวกับยาได้ อาการไม่สบายอาจคงที่หรือดีขึ้นเล็กน้อย แต่ในบางราย หากร่างกายอ่อนล้าสะสม ก็อาจรู้สึกเหนื่อยมากขึ้นได้เช่นกัน

　　ดังนั้นโดยภาพรวม ช่วงที่มักทรมานที่สุดคือการทำเคมีบำบัดครั้งที่ 3–4 แต่ความรู้สึกของแต่ละคนแตกต่างกัน ผู้ป่วยที่อายุน้อย สุขภาพพื้นฐานดี และได้รับสารอาหารเพียงพอ มักจะทนต่อการรักษาได้ดีกว่า

　　ผู้ป่วยมะเร็งกี่คนที่ทำเคมีบำบัดครบ 6 ครั้งได้ ？

　　หลายคนกังวลกับตัวเลข “6 ครั้ง” แต่ในความเป็นจริง การทำเคมีบำบัดไม่ได้กำหนดตายตัวสำหรับทุกคน แพทย์จะพิจารณาจากชนิดของมะเร็ง ระยะของโรค และสภาพร่างกายของผู้ป่วย

　　จากข้อมูลทางคลินิกพบว่า

　　ประมาณ 70–80% ของผู้ป่วย สามารถทำเคมีบำบัดครบ 6 ครั้งได้      หากการรักษาได้ผลและผลข้างเคียงอยู่ในระดับที่ควบคุมได้

　　ส่วนอีกประมาณ 20–30% อาจต้องมีการปรับแผนการรักษาระหว่างทาง เช่น      ลดจำนวนครั้ง เปลี่ยนสูตรยา หรือหยุดการรักษาชั่วคราว เพราะผลข้างเคียงรุนแรง      หรือร่างกายไม่สามารถทนต่อการรักษาได้

　　สิ่งสำคัญคือ การที่ไม่ได้ทำครบ 6 ครั้ง ไม่ได้หมายความว่าการรักษาล้มเหลว แต่เป็นการปรับแผนเพื่อให้เหมาะสมและปลอดภัยกับผู้ป่วยที่สุด เพราะเป้าหมายของการรักษามะเร็งคือ ให้ได้ผลดี พร้อมกับรักษาคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยไว้

　　3 คำแนะนำสำหรับผู้ป่วยที่กำลังทำเคมีบำบัด

　　1. อย่าฝืนทนกับผลข้างเคียง           หากมีอาการคลื่นไส้ ปวด นอนไม่หลับ หรือไม่สบายตัว ควรแจ้งแพทย์ทันที ปัจจุบันมียาที่สามารถช่วยลดผลข้างเคียงจากเคมีบำบัดได้มากกว่า 80%

　　2. โภชนาการสำคัญมากกว่ายาบำรุง           การกินอาหารให้ครบถ้วน โดยเฉพาะโปรตีน เช่น ไข่ นม ปลา หรือเนื้อสัตว์ จะช่วยให้ร่างกายฟื้นตัวและมีภูมิคุ้มกันที่ดีขึ้น

　　3. มองการรักษาเป็นขั้นตอนของการต่อสู้กับโรค           อาการไม่สบายจากเคมีบำบัดมักเป็นเพียงช่วงเวลาหนึ่ง ทีมแพทย์จะคอยดูแลและปรับแผนการรักษาเพื่อช่วยให้ผู้ป่วยผ่านแต่ละขั้นตอนไปได้อย่างปลอดภัย

　　ท้ายที่สุดแล้ว การทำเคมีบำบัดอาจไม่ใช่เรื่องง่าย แต่ทุกครั้งของการรักษา คืออีกหนึ่งก้าวที่พาผู้ป่วย เข้าใกล้การควบคุมโรคและโอกาสฟื้นตัวมากขึ้น

　　ปรึกษาโรคมะเร็ง

　　หากคุณต้องการทราบว่าผู้ป่วยเหมาะสำหรับการรักษาแบบบาดแผลเล็กหรือไม่ (การรักษาด้วยความเย็น  การรักษาด้วยมีดนาโน  การรักษาเฉพาะจุดแบบอุดตันเส้นเลือด ฯลฯ) และค่าใช้จ่ายในการรักษา  กรุณากรอกข้อมูลผู้ป่วย เพื่อรับคำแนะนำจากทีมแพทย์มะเร็งผู้เชี่ยวชาญของเรา

รับคำแนะนำจากแพทย์